Nakaz zapłaty – co to jest? Jak walczyć z nakazem zapłaty?

Nakaz zapłaty jest to – ogólnie rzecz biorąc – typ orzeczenia sądowego, którym sąd rozstrzyga sprawę co do istoty. Niektórzy traktują nakaz zapłaty jako rodzaj wyroku, gdyż wywołuje on podobne skutki.

Nakazy zapłaty występują w postępowaniu nakazowym, w postępowaniu upominawczym, w europejskim postępowaniu nakazowym oraz w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Nakaz zapłaty wydawany jest na posiedzeniu niejawnym (inaczej niż wyrok), bez udziału stron i tylko wtedy, gdy sąd uwzględnia powództwo i zasądza dochodzone pozwem roszczenie. Pozwany nie ma wpływu na to, czy nakaz zostanie wydany.

Nakazy zapłaty są wydawane na podstawie twierdzeń zawartych w pozwie i załączonych do niego dokumentów. Jednak nakaz nakazowi nierówny. Należy bowiem odróżnić przede wszystkim nakaz wydany w postępowaniu upominawczym od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym.

Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym

Sąd z urzędu obowiązany jest do zbadania, czy zachodzą podstawy do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. A więc jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego, a według treści pozwu roszczenie nie jest oczywiście bezzasadne, przytoczone okoliczności nie budzą wątpliwości, zaspokojenie roszczenia nie zależy od świadczenia wzajemnego a miejsce pobytu pozwanego jest znane a doręczenie mu nakazu może nastąpić w kraju, to sąd wydaje nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

Następnie doręcza się nakaz zapłaty wraz z odpisem pozwu pozwanemu. Pozwany ma do wyboru dwie możliwości – albo w ciągu 2 tygodni zapłaci powodowi zasądzoną kwotę, albo wniesie w tym czasie sprzeciw do sądu. Jeśli z żadnej z nich nie skorzysta, to nakaz staje się prawomocny. Wniesienie sprzeciwu powoduje upadek nakazu  i dalsze postępowanie prowadzone jest na zasadach ogólnych, na rozprawie. Nakaz nie ma już więc mocy. Jeżeli zaś sprzeciwu nie wniesiemy, to staje się on prawomocny.

Law gavel on a stack of American money

Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym

W postępowaniu nakazowym nakaz zapłaty wydaje się na wniosek powoda. Może on zostać wydany w sprawie, w której  powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia rzeczy zamiennych a ponadto okoliczności leżące u podstaw żądania są udowodnione:

  • dokumentem urzędowym;
  • zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem;
  • wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu;
  • zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym;
  • wekslem, czekiem, warrantem lub rewersem, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości;
  • umową, dowodem spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego oraz dowodem doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku gdy sprawa dotyczy należności zapłaty świadczenia pieniężnego lub odsetek w transakcjach handlowych (zgodnie z ustawą),
  • wyciągiem z ksiąg bankowych.

Tak samo jak w powyższym przypadku nakaz zapłaty zostanie wraz z odpisem pozwu doręczony pozwanemu. Będzie on mógł albo zapłacić albo wnieść w terminie 2 tygodni zarzuty. W innym wypadku nakaz stanie się prawomocny. Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadawania klauzuli wykonalności. W odróżnieniu od postępowania upominawczego  nakaz zapłaty nie traci mocy na skutek wniesienia zarzutów. Ich wniesienie prowadzi do wyznaczenia rozprawy, podczas której sąd rozstrzyga, czy nakaz uchylić, czy utrzymując w całości lub w części. Zarzuty od nakazu zapłaty, w przeciwieństwie do sprzeciwu w postępowaniu upominawczym, podlegają niestety opłacie.  Postępowanie nakazowe ogranicza też pole działania pozwanego, który nie może wnieść powództwa wzajemnego, nie zawsze może dokonać potrącenia.

Dla powoda dużo korzystniejsze jest uzyskanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Z kolei sytuacja pozwanego jest w tym postępowaniu nieporównywalnie trudniejsza. Nie dość, że wniesienie zarzutów nie powoduje upadku nakazu zapłaty, to jeszcze zarzuty trzeba opłacić.

Jako pozwani pamiętajmy o zachowaniu terminu do zaskarżenia nakazu. W sprzeciwie/zarzutach należy ponadto przedstawić wszelkie zarzuty, twierdzenia i dowody, gdyż spóźnione dowody sąd może pominąć. Nie zwlekajmy z przygotowywaniem pisma, gdyż 2-tygodniowy termin tylko pozornie wydaje się długi.

Przy opracowaniu czy to pozwu, czy też sprzeciwu/zarzutów od nakazu zapłaty warto poprosić o pomoc adwokata, co pozwoli z pewnością uniknąć ryzyka związanego z nieprawidłowym sporządzeniem pisma.

Masz pytania? Zadzwoń!

adwokat Wojciech Luty – + 48 694 491 095



Author: Wojciech Luty
Adwokat. Absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Odbył aplikację adwokacką w Krakowskiej Izbie Adwokackiej, po której ukończeniu zdał z wyróżnieniem egzamin adwokacki uzyskując jeden z najlepszych wyników. Specjalizuje się w prawie cywilnym, gospodarczym, rodzinnym, spadkowym, jak również w prawie umów oraz prawie spółek.