Istotne zmiany dla organizacji pożytku publicznego

NOWELIZACJA USTAWY O DZIAŁALNOŚCI POŻYTKU PUBLICZNEGO I O WOLONTARIACIE

W sobotę – 28 października 2017 roku  weszła w życie ustawa z dnia 15 września 2017 r. o Narodowym Instytucie Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, która zmienia miedzy innymi ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

CEL USTAWY

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy o Narodowym Instytucie Wolności, zasadniczym jej celem było powołanie instytucji, która ma służyć wspieraniu w Polsce rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz stworzenie warunków prawnych i instytucjonalnych niezbędnych do powstania instytucji, której jedynym zadaniem byłaby realizacja programów wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Narodowy Instytut – jako agencja wykonawcza – ma wdrażać politykę Państwa w zakresie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, opartą na zasadach otwartości, konkurencyjności i przejrzystości.

Narodowy Instytut będzie stanowił nową instytucją właściwą między innymi w sprawach pożytku publicznego i wolontariatu, w zakresie określonym w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Wejście w życie ustawy spowodowało przesunięcie do Narodowego Instytutu większości spraw dotyczących organizacji pozarządowych (pożytek publiczny i wolontariat), będących dotychczas w kompetencji ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, oraz nadanie mu funkcji instytucji odpowiedzialnej za dystrybucję środków.

ISTOTNE ZMIANY DLA ORGANIZACJI POŻYTKU PUBLICZNEGO

W związku ze zmianą ustawy organizacje pożytku publicznego powinny przede wszystkim pamiętać, że większość kompetencji ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego przejął Dyrektor Narodowego Instytutu.

Od dnia wejścia w życie ustawy to Dyrektor Narodowego Instytutu:

  • prowadzi w formie elektronicznej wykaz organizacji mających status organizacji pożytku publicznego na dzień 30 listopada roku podatkowego, na które podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może przekazać 1% podatku z zeznań podatkowych składanych za rok podatkowy, i nie później niż dnia 15 grudnia roku podatkowego zamieszcza ten wykaz na stronie podmiotowej Narodowego Instytutu w Biuletynie Informacji Publicznej,
  • prowadzi powyższy wykaz do dnia 31 grudnia roku następującego po roku podatkowym,
  • uwzględnia w wykazie ww. wykazie w terminie organizację pożytku publicznego, która wykaże, że niezamieszczenie zatwierdzonego rocznego sprawozdania finansowego i rocznego sprawozdania merytorycznego ze swojej działalności w terminie do 15 lipca (lub 30 listopada, gdy rok obrotowy organizacji nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym) nastąpiło bez jej winy albo z przyczyn od niej niezależnych.

PRZEJĘCIE DOTYCHCZASOWEGO WYKAZU PRZEZ DYREKTORA INSTYTUTU

Do wykazu organizacji pożytku publicznego na dzień 30 listopada 2016 r., na które podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych może przekazać 1% podatku z zeznań podatkowych składanych za rok podatkowy, oraz do czynności związanych z jego tworzeniem i prowadzeniem stosuje się dotychczasowe przepisy wykonawcze, z tym zastrzeżeniem, że kompetencje przyznane tymi przepisami ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego wykonywać będzie Dyrektor.

WPŁYW NOWELIZACJI NA WSZCZĘTE POSTĘPOWANIA

Istotne jest również to, że postępowania wszczęte, a niezakończone wydaniem decyzji ostatecznej albo prawomocnego postanowienia sądu, w zakresie wskazanym w art. 22 ust. 9, art. 27 ust. 2a, art. 27aa ust. 4, art. 33 ust. 2 i 3, art. 33a ust. 1 i 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, są prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów, przy czym organ, który przejął zadania i kompetencje ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego zgodnie z przepisami niniejszej ustawy:

  • prowadzi w dalszym ciągu postępowania, które zostały wszczęte przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, o czym zawiadamia strony tych postępowań;
  • z mocy prawa wstępuje w miejsce ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do toczących się w chwili wejścia w życie niniejszej ustawy postępowań przed sądami rejestrowymi.

Ponadto, należności i zobowiązania ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego związane z wykonywaniem jego kompetencji wynikających z działu II rozdziałów 3 (Organizacje Pożytku Publicznego) i 4 (Nadzór) ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie stają się należnościami i zobowiązaniami Narodowego Instytutu z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.

Narodowy Instytut staje się jednocześnie stroną umów i porozumień zawartych w celu wykonania kompetencji ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego wynikających z działu II rozdziałów 3 i 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.



Author: Wojciech Adamski
Radca Prawny. Członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie. Posiada doświadczenie z zakresu prawa podatkowego, gospodarczego, administracyjnego i cywilnego. Zajmuje się prawnymi aspektami zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej w kraju i za granicą. Specjalizuje się w obsłudze prawnej podmiotów gospodarczych, fundacji i stowarzyszeń.