Europejski Trybunał Sprawiedliwości po stronie Frankowiczów

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI STAJE PO STRONIE FRANKOWICZÓW

Wrzesień i październik 2017 roku to ważne miesiące dla wszystkich, którzy zaciągnęli kredyty we frankach szwajcarskich. Przyniosły one bowiem kolejne wyroki dotyczące kredytu indeksowanego i denominowanego, zgodne z dotychczasową korzystną dla frankowiczów linią orzecznictwa.

Jednak nie tylko polskie sądy po raz kolejny stanęły po stronie kredytobiorców. Również Europejski Trybunał Sprawiedliwosci (dalej: ETS) po raz kolejny ustosunkował się do stosowania przez banki nieuczciwych warunków w umowach kredytowych, odrzucając probankową wykładnię przepisów prawa.

WYROK ETS W SPRAWIE Ruxandra Paula Andriciuc i in. przeciwko Banca Românească SA

ETS w wyroku z dnia 20 września 2017 r. Ruxandra Paula Andriciuc i in. przeciwko Banca Românească SA odnosząc się do wymogu wyrażenia warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem wskazał, że „art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w wypadku umów kredytowych instytucje finansowe muszą zapewnić kredytobiorcom informacje wystarczające do podjęcia przez nich świadomych i rozważnych decyzji. W tym względzie wymóg ów oznacza, że warunek dotyczący spłaty kredytu w tej samej walucie obcej co waluta, w której kredyt został zaciągnięty, musi zostać zrozumiany przez konsumenta zarówno w aspekcie formalnym i gramatycznym, jak i w odniesieniu do jego konkretnego zakresu, tak aby właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny przeciętny konsument mógł nie tylko dowiedzieć się o możliwości wzrostu lub spadku wartości waluty obcej, w której kredyt został zaciągnięty, ale również oszacować – potencjalnie istotne – konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych. Do sądu krajowego należy dokonanie niezbędnych ustaleń w tym zakresie”.

ETS odwołał się przy tym do stanowiska Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego w zaleceniu ERRS/2011/1 z dnia 21 września 2011 r. dotyczącym kredytów w walutach obcych (Dz.U. 2011, C 342, s. 1), zgodnie z którym instytucje finansowe muszą zapewniać kredytobiorcom informacje wystarczające do podejmowania przez kredytobiorców świadomych i rozważnych decyzji oraz powinny wyjaśniać co najmniej, jak na wysokość raty kredytu wpłynęłyby silna deprecjacja środka płatniczego państwa członkowskiego, w którym kredytobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę, i wzrost zagranicznej stopy procentowej (Zalecenie A – Świadomość ryzyka wśród kredytobiorców, pkt 1).

ZALECENIA ETS DLA SĄDÓW ROZPATRUJĄCYCH SPRAWY FRANKOWICZÓW

ETS w ww. wyroku zawarł również wskazówki, co do dokonywania przez sądy oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego. Trybunał wskazał, że „artykuł 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego należy dokonywać w odniesieniu do momentu zawarcia danej umowy, z uwzględnieniem ogółu okoliczności, które mogły być znane przedsiębiorcy w owym momencie i mogły mieć wpływ na późniejsze jej wykonanie. Do sądu odsyłającego należy ocena, w świetle ogółu okoliczności faktycznych sprawy w postępowaniu głównym i z uwzględnieniem między innymi fachowej wiedzy przedsiębiorcy, w tym przypadku banku, w zakresie ewentualnych wahań kursów wymiany i ryzyka wiążących się z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej, istnienia ewentualnej nierównowagi w rozumieniu rzeczonego przepisu”.

KORZYSTNY DLA FRANKOWICZÓW WYROK POMIMO NEGATYWNEJ OPINII RZECZNIKA GENERALNEGO

Niezwykle ważne jest też to, że ETS zajął odmienne stanowisko od Rzecznika Generalnego, który w swojej opinii z dnia 27 kwietnia 2017 r., przyjął probankową wykładnię przepisów prawa. Rzecznik stwierdził, że wymóg aby warunki umowne zostały wyrażone prostym i zrozumiałym nie może sięgać tak daleko, by nakazywać przedsiębiorcy, aby przewidział późniejsze nieprzewidywalne zmiany, takie jak zmiany charakteryzujące wahania kursów wymiany walut, których dotyczy postępowanie główne, i informował o nich konsumenta oraz aby ponosił ich konsekwencje.

WNIOSKI

Reasumując należy zatem wyciągnąć wniosek, że wymóg wyrażenia warunków umowy kredytu walutowego w sposób prosty i zrozumiały nakłada na banki obowiązek poinformowania konsumenta o potencjalnych zmianach charakteryzujących wahania kursów wymiany walut oraz o ryzyku wiążącym się z zaciągnięciem kredytu w walucie obcej.

Co prawda powyższy wyrok zapadł w trybie prejudycjalnym na skutek winsoku złożonego przez Curtea de Apel Oradea (sąd apelacyjny w Oradei, Rumunia), niemniej jednak zawarte w nim stanowisko potwierdza dotychczasową, korzystną dla frankowiczów linię orzecznictwa polskich sądów.

Opisany wyrok ETS powinien stanowić kolejny argument dla wszystkich kredytobiorców, którzy nadal maja wątpliwości co do możliwości i słuszności ochrony swoich praw na drodze sądowej.

#pomocfrankowiczom